Afrika’nın en büyük tatlı su havzası olan Victoria Gölü’nde balıkçılık gelirlerini artırma hedefiyle göle yerleştirilen dev Nil levreği, biyolojik çeşitlilik açısından önemli kayıplara yol açtı. Bu yırtıcı türün göl ekosistemine dahil edilmesi, yerel balık popülasyonunu tamamen ortadan kaldırırken kıyı bölgelerinde de geniş çaplı bir ormansızlaşma sürecini tetikledi.
TİCARİ GELİR AMAÇLI GÖLE BIRAKILDI
1950’li yıllarda sömürge yönetimi ve balıkçılık uzmanları, yerli türlerin küçük boyutlarını av verimliliği açısından yetersiz bulduğundan, devasa boyutlara ulaşabilen Nil levreğini Victoria Gölü’ne getirdi. 2 metreye kadar uzayabilen ve 200 kilogram ağırlığına ulaşabilen bu yırtıcı balığın sayısı, doğal avcısının bulunmadığı göl ortamında hızla arttı. Ancak beklenen ekonomik büyüme, havzanın biyolojik dengesi pahasına gerçekleşti.
200’DEN FAZLA ENDEMİK TÜRÜN NESLİ TÜKENMİŞTİR
Nil levreğinin doymak bilmez avlanma kapasitesi, gölde milyonlarca yıldır evrimleşmiş olan yerel çiklit türlerini doğrudan tehdit etti. Besin zincirinin üst sıralarına yerleşen bu yırtıcı balık, yalnızca Victoria Gölü’ne özgü 200’den fazla endemik balık türünü avlayarak bu türlerin tamamen yok olmasına neden oldu. Su tabanındaki yosun ve organik atıkları temizleyen canlıların ortadan kalkmasıyla göl suyu oksijensizleşti ve bulanıklık artarak su altındaki denge bozuldu.
Bu yıkım yalnızca su altıyla sınırlı kalmadı. Nil levreğinin yüksek yağ içeriğine sahip eti, geleneksel güneşte kurutma yöntemlerine uygun olmadığından dolayı avlanan balıkların fırınlanarak veya tütsülenerek işlenmesi zorunlu hale geldi. Balıkları işlemek isteyen kıyı halkı, gerekli yakacak odunu temin edebilmek için göl çevresindeki doğal ormanları hızla kesip yok etti. Kıyı şeridindeki ağaç örtüsünün kaybıyla birlikte yaşanan toprak erozyonu, tonlarca çamurun göle karışmasına ve havzanın karadan da tahrip olmasına yol açtı.
